Οι ηγέτες μιλούν για ανάπτυξη, οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για τα χειρότερα

Οι ηγέτες της Ευρώπης αρχίζουν δειλά δειλά να κάνουν τις πρώτες δηλώσεις για οικονομική ανάκαμψη. «Η ανάπτυξη αναμένεται να πάρει τα πάνω της στο δεύτερο εξάμηνο του 2012 και να ‘ανεβάσει’ ταχύτητα το 2013», έγραψε σε μία στήλη των Financial Times στις 10 Δεκεμβρίου ο Olli Rehn, Επίτροπος για Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις.

Ακούγεται ενθαρρυντικό -αλλά η «Ευρώπη Α.Ε.» δεν το χάβει. Από τις χαλυβουργίες έως και τις πωλήτριες σαμπουάν, οι επιχειρήσεις της περιοχής προετοιμάζονται για αυτό που προβλέπουν ότι θα είναι χρονιά στασιμότητας.

Στην τελευταία «παράσταση» απαισιοδοξίας, ο χαλυβουργικός κολοσσός ArcelorMittal ανακοίνωσε ότι προχωρά σε απομείωση της αξίας των ευρωπαϊκών μονάδων του κατά 4,3 δισ. δολάρια. Η ζήτηση χάλυβα στην περιοχή έχει ήδη συρρικνωθεί σε ποσοστό 29% από το 2007, ανέφερε η εταιρεία. «Αυτό το περιβάλλον ασθενέστερης ζήτησης αλλά και οι προσδοκίες ότι θα διατηρηθεί στον εγγύς και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, μάς οδήγησαν σε υποβάθμιση των εκτιμήσεων για τις ταμειακές ροές».

Με δημοσιονομικό γκρεμό ή χωρίς, οι ΗΠΑ φαίνονται πολύ πιο ελκυστικές στην ArcelorMittal από ό, τι η Ευρώπη. Η κατανάλωση χάλυβα στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 8% το τρέχον έτος, έναντι μείωσης 8% στην Ευρώπη, όπου η εταιρεία πραγματοποιεί το 50% των πωλήσεών της. Το ποσό της απομείωσης αντανακλά «την αρνητική εκτίμηση για το σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς χάλυβα», σημείωσαν οι αναλυτές της UBS Investment Research μετά την ανακοίνωση.

Το μήνυμα ήταν σχεδόν το ίδιο από τον γαλλικό όμιλο τροφίμων Danone στις 13 Δεκεμβρίου, όταν ανακοίνωσε τα σχέδιά του να περικόψει το κόστος στις ευρωπαϊκές του μονάδες κατά 262 εκατ. δολάρια σε διάστημα δύο ετών για να αντιμετωπίσει «μια ευρωπαϊκή επιβράδυνση που θα έχει διάρκεια». Εκτός από την «προσαρμογή του κόστους στις νέες αυτές συνθήκες», ανέφερε η εταιρεία, θα «αναμορφώσουμε την οργάνωση της διαχείρισης στην Ευρώπη, η οποία έχει σχεδιαστεί για ένα αναπτυξιακό περιβάλλον».

Τέτοιους είδους επιχειρηματικές αποφάσεις έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις συγκρατημένα αισιόδοξες προβλέψεις των κυβερνητικών αξιωματούχων τις τελευταίες εβδομάδες. Η εθνική στατιστική υπηρεσία της Γαλλίας, Insee προέβλεψε «μικρή ανάκαμψη» στη χώρα στο πρώτο εξάμηνο του 2013, ενώ η κεντρική τράπεζα της Ιταλίας «βλέπει» επιστροφή στην ανάπτυξη στο δεύτερο μισό του έτους. Η Ισπανία αναμένει ανάκαμψη το 2014.

Με μια πιο προσεκτική ματιά όμως, βλέπει κανείς ότι αυτές οι προβλέψεις δεν είναι λόγος για γιορτή. Η Insee για παράδειγμα, προβλέπει τριμηνιαίο ρυθμό ανάπτυξης στη Γαλλία μόλις 0,1% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2013 έπειτα από συρρίκνωση 0,2% του ΑΕΠ το τρέχον τρίμηνο. Η υπηρεσία λέει επίσης ότι η ανεργία είναι πιθανό να φτάσει το 10,9% το επόμενο έτος, από το σημερινό 10,7%.

Οι επίσημες προβλέψεις για την ανάπτυξη της Ισπανίας έχουν ευρέως απορριφθεί ως υπερφιλόδοξες. 18 οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Bloomberg αναμένουν ότι η ισπανική οικονομία θα συρρικνωθεί 1,5% το επόμενο έτος, δηλαδή το τριπλάσιο από ό,τι προβλέπει η κυβέρνηση της χώρας. Αν ο πρωθυπουργός Mariano Rajoy αναγκαστεί να ζητήσει ευρωπαϊκή διάσωση, τα πιθανά μέτρα λιτότητας που θα απαιτηθούν θα εντείνουν την ύφεση.

Δεν προκαλεί μεγάλη έκπληξη λοιπόν που η εταιρική Ευρώπη «παίζει» εκ του ασφαλούς. «Είμαστε υποψήφιοι για τουλάχιστον μια δεκαετία αργής οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη», δήλωσε ο Paul Polman, διευθύνων σύμβουλος του αγγλο-ολλανδικού κολοσσού καταναλωτικών αγαθών Unilever, σε συνέντευξη στο Bloomberg News στις 12 Δεκεμβρίου. «Εάν διοικείς μια επιχείρηση σαν τη δική μου και δεν κάνεις αυτή την υπόθεση, τότε κοροϊδεύεις τον εαυτό σου. Ελπίζω για το καλό της Ευρώπης να κάνω λάθος, αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, θα είμαστε σε καλύτερη θέση, αν θέσουμε αυτό ως αφετηρία μας».

capital.gr

Read More

Νόμος είναι το δίκιο της αγοράς

Την έκπληξη των περαστικών προκάλεσε, το πρωί της Δευτέρας, η βιτρίνα του πολυκαταστήματος Fokas στην Ερμού, που έγραφε «πεινασμένος αλλά σικ». Προφανές κίνητρο ήταν η διαφήμιση διά του εντυπωσιασμού αν και οι... κακοπροαίρετοι έβλεπαν ως στόχο την πρόκληση αγανάκτησης και τελικά καταστροφής της βιτρίνας, ώστε να εισπραχθεί η σχετική ασφάλεια. Άλλωστε τα οικονομικά της εταιρείας είναι σε οικτρή κατάσταση, με τον ιδιοκτήτη να προσφεύγει λίγα 24ωρα νωρίτερα στο άρθρο 99.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, έκπληξη προκάλεσε η αποκάλυψη ότι οι ιδιοκτήτες μιας άλλης αλυσίδας του κλάδου, της Sprider, προκάλεσαν πυρκαγιά που κατέστρεψε γραφεία και αποθήκες της εταιρείας, προκειμένου κατά την απόφαση να εισπράξουν την ασφάλεια. Πρόκειται για χαρακτηριστικά παραδείγματα μιας νοοτροπίας που ευδοκιμεί στον επιχειρηματικό κόσμο: Σε συνθήκες ζούγκλας όπου «ο θάνατός σου είναι η ζωή μου», οι κανόνες ηθικής εκλείπουν και οι νόμοι παραβιάζονται όπου είναι εφικτό.
Όσο σκληρότερος είναι ο ανταγωνισμός, τόσο πιο αδίστακτοι γίνονται οι κυνηγοί του κέρδους. Περίοδοι ακραίας κρίσης οδηγούν σε ακραίες συμπεριφορές και πλήρη αποκοπή από την κοινωνική πραγματικότητα. «Μα γιατί δεν τρώνε παντεσπάνι;», φέρεται να αναρωτιόταν η Μαρία Αντουανέτα, για τους εξεγερμένους Γάλλους. «Μα γιατί δεν αγοράζουν;» θα αναρωτιούνται οι ιδιοκτήτες των πολυκαταστημάτων, που επιδιώκουν τη λειτουργία της αγοράς τις Κυριακές. Λες και τα καταστήματα είναι άδεια επειδή οι καταναλωτές εργάζονται τις ώρες λειτουργίας τους και όχι επειδή δεν έχουν χρήματα...
Ο παραλογισμός και η αδυναμία κατανόησης της κοινωνικής πραγματικότητας διατρέχουν το σύνολο της πολιτικής που υπαγορεύει η τρόικα και υιοθετεί η κυβέρνηση. Ακόμα χειρότερα, ο ίδιος παραλογισμός χαρακτηρίζει γενικότερα τις πολιτικές που υπαγορεύει το Βερολίνο και υιοθετούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. «Μοιάζουν με τους γιατρούς του μεσαίωνα, που έκαναν αφαιμάξεις στους ασθενείς, τους αρρώσταιναν χειρότερα και στη συνέχεια τους έκαναν ακόμα μεγαλύτερες αφαιμάξεις», σχολίαζε χθες για την πολιτική των Ευρωπαίων ο νομπελίστας οικονομολόγος, Πολ Κρούγκμαν.
Στο Όσλο, όπου προχθές έσπευσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες για λίγα λεπτά θετικής δημοσιότητας, έντονη ήταν η ανησυχία ότι ύστερα από ένα χρόνο θα λειτουργήσει στην Ιταλία η δημοκρατία και θα αντικατασταθεί ο τεχνοκράτης - πρωθυπουργός από κάποιον πολιτικό. «Η διακοπή των μεταρρυθμίσεων θα ήταν μια επικίνδυνη εξέλιξη για την Ευρώπη», προειδοποίησε χθες ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Γκουίντο Βεστερβέλε.
Οι Ιταλοί (όπως προ μερικών μηνών, οι Γάλλοι, οι Έλληνες και οι Ολλανδοί) μπορούν ελεύθερα να επιλέξουν ποιος... θα εφαρμόσει τις πολιτικές που υπαγορεύει η τρόικα. Κι ας έχει ήδη αποδειχθεί περίτρανα ότι αυτές ευθύνονται για τα κύματα ύφεσης, ανεργίας και φτώχειας που σαρώνουν την Ευρώπη φέτος το Χειμώνα. Όσο η πολιτική των κυβερνήσεων συνεχίζει να υπακούει στη λογική των αγορών, θα παραμένει κοντόφθαλμη και παράλογη. Οι τεχνοκράτες υπουργοί θα αδιαφορούν επιδεικτικά ακόμα και για τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Θα συνεχίζουν να κατεδαφίζουν το θεσμικό οικοδόμημα δεκαετιών, που προστάτευε την πλειονότητα των πολιτών.
Θα αδιαφορούν για ηθικές αξίες γενεών, που συνέβαλαν στη συνοχή και την αρμονική λειτουργία της κοινωνίας. Και ως αντίδραση, θα προκαλούν κοινωνικές εντάσεις που όλο και συχνότερα θα καταλήγουν σε εξεγέρσεις. Κάπως έτσι, κάθε χρόνο θα εμφανίζεται σε όλο και περισσότερες Ευρωπαϊκές πόλεις η παράφραση της γνωστής ευχής, που γράφτηκε προ τετραετίας στους τείχους της Αθήνας: «Merry crisis and happy new fear».

Χάρης Σαββίδης
hsav@pegasus.gr

Read More

Στο τραπέζι ακόμη η μονομερής παύση πληρωμών

Τώρα που ο κύριος όγκος του δημόσιου χρέους της Ελλάδας είναι προς οργανισμούς και κράτη της ευρωζώνης, γίνεται μια προσπάθεια να πεισθεί ο κόσμος ότι δεν γίνεται τίποτε. Τώρα που μας τύλιξαν σε μια κόλλα χαρτί με αγγλικό δίκαιο και με τους επίσημους μηχανισμούς της ευρωζώνης να ελέγχουν τον κύριο όγκο του χρέους της Ελλάδας, λένε, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε εκτός από το να εκλιπαρούμε για την τύχη μας, ή έστω να διαπραγματευτούμε. Με προσοχή όμως για να μην τους προκαλέσουμε. Μάλιστα η προπαγάνδα φτάνει σε τέτοιο σημείο αθλιότητας ώστε να ισχυρίζονται ότι ναι μεν πριν μας δέσουν χειροπόδαρα η μονομερής διαγραφή χρέους ήταν δυνατή χωρίς σοβαρά παρατράγουδα, αλλά τώρα, δυστυχώς, δεν μπορεί να γίνει γιατί μας κρατάνε στο χέρι.

Αν τολμήσουμε και προχωρήσουμε σε μονομερή διαγραφή του χρέους θα μας λιανίσουν. Έτσι λένε δεξιοί και αριστεροί δωσίλογοι. Δεν τολμούν βέβαια να απολογηθούν για το εξής απλό: Και τι κάνατε, βρε ρεμπεσκέδες του πολιτικού καναπέ, για να διαγραφεί μονομερώς το χρέος, τότε που υποτίθεται ότι γινόταν; Ποιος ευθύνεται για το ότι καταλήξαμε εδώ; Που ήσασταν όταν φωνάζαμε για μονομερή διαγραφή; Πουθενά. Και τότε τα ίδια μας λέγατε. Τα αποτελέσματα της δικής τους πολιτικής, των δικών τους πολιτικών επιλογών που θέλουν, υποτίθεται, να διαπραγματευτούν το χρέος εντός πλαισίων ευρώ, χρησιμοποιούν σήμερα για να φοβίσουν τον κόσμο και να τον πείσουν ότι είναι αδιανόητο να προχωρήσει η Ελλάδα σε μονομερείς ενέργειες. Ξέρετε τι θα πάθει αν το κάνει; Τα γνωστά. Θα απομονωθεί και θα ισοπεδωθεί. Δηλαδή, τα ίδια και τα ίδια. Την δική τους δολιότητα, αδυναμία και εθελοδουλία μπροστά στα μεγάλα αφεντικά της ευρωζώνης, πασχίζουν να την μετατρέψουν σε κατάσταση του λαού.

Καταρχάς η άγνοια και η ημιμάθεια σκοτώνει. Αυτά που λέγονται για επιλεκτική διαπραγμάτευση και μάλιστα εντός ευρωζώνης είναι κομπογιαννιτισμός. Και μάλιστα άκρως επικίνδυνος στις σημερινές συνθήκες. Δεν βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, ούτε στην διεθνή εμπειρία. Δεν βασίζονται ούτε καν στην κοινή λογική. Είναι ωραίο να πετάμε μπαρούφες έχοντας πλήρη άγνοια για το τι σημαίνει διαχείριση και διαπραγμάτευση δημόσιου χρέους, αλλά η αλήθεια είναι άλλη. Σήμερα με το να χρωστάμε στους υπερκρατικούς μηχανισμούς και στα κράτη της ευρωζώνης, είναι χειρότερα γι' αυτούς απ' ότι για την ίδια την Ελλάδα. Αρκεί βέβαια η Ελλάδα και ο λαός της να αποφασίσει να τινάξει την μπάνκα στον αέρα. Δεν μας μένει άλλωστε τίποτε άλλο. Αυτό είναι το καινούργιο στοιχείο της σημερινής κατάστασης. Ή τινάζουμε την μπάνκα στον αέρα και μάλιστα μονομερώς, ή μένουμε και μας αλέθει η κρεατομηχανή που έχει τεθεί ήδη σε κίνηση.

Με την δημοσιονομική κατάσταση ακόμη και της Γερμανίας να ακροβατεί, μια άρνηση πληρωμών από την Ελλάδα και ταυτόχρονη αποχώρηση από την ευρωζώνη θα τινάξει τον μηχανισμό στήριξης στον αέρα. Σήμερα μπορεί οι ευρωπαϊκές τράπεζες να διασώθηκαν από τα ελληνικά ομόλογα και από το ελληνικό δημόσιο χρέος, αλλά αυτό φορτώθηκε απευθείας και διαμέσου των μηχανισμών στήριξης στους κρατικούς προϋπολογισμούς των κρατών της ευρωζώνης. Επομένως μια άρνηση πληρωμών από την Ελλάδα θα δυναμιτίσει τους κρατικούς προϋπολογισμούς και θα υπνονομεύσει αποφασιστικά την δημοσιονομική ευστάθεια της ευρωζώνης. Γι' αυτό και τα επιτελεία τους βιάζονται να ξεμπερδεύουν με την Ελλάδα. Πώς; Με την ολοκληρωτική διάλυσή της και την αφομοίωσή της στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των περιφερειών ως νέο Κόσσοβο, ή μια σειρά νέα Κόσσοβο στην Θράκη, την Δυτ. Μακεδονία, στην Πελοπόννησο, στο Νότιο Αιγαίο και πάει λέγοντας.

Μπορεί να αποτραπεί μια τέτοια εξέλιξη με διαπραγματεύσεις εντός της ευρωζώνης; Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη δρομολογηθεί και επομένως κανένα φανταστικό σενάριο διαπραγμάτευσης με τα κράτη και τα επιτελεία της ευρωζώνης δεν μπορεί να το αποτρέψει. Ίσα-ίσα θα κάνει την Ελλάδα και τον λαό της ακόμη πιο ευάλωτο, μιας και κάθε καθυστέρηση, κάθε αναβολή και κάθε μετριοπάθεια στην στάση της ελληνικής πλευράς θα κοστίζει πολύ ακριβά στον ελληνικό λαό και στην χώρα. Οι λογικές που θέλουν συμμαχίες με κράτη του Νότου και κοινά διαπραγματευτικά μέτωπα μέσα στην ευρωζώνη, αγνοούν σκόπιμα ότι μιλάμε για το μεγαλύτερο κρατικομονοπωλιακό καρτέλ στον κόσμο, όπου οι κυβερνήσεις ελέγχονται απόλυτα από τις μεγάλες δυνάμεις της αγοράς. Κάθε αυταπάτη θα στοιχίζει στον ελληνικό λαό, ιδίως από δω και μπρος, σε εκατόμβες νεκρών, ανέργων και εντελώς εξαθλιωμένων ανίκανων να αντιδράσουν. Κάθε διάθεση διαπραγμάτευσης εντός ευρωζώνης θα φέρνει πιο κοντά στην ολοκληρωτική κατάλυση του ελληνικού κράτους προς όφελος της ευρωομοσπονδίας.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Ειδικά στην κατάσταση που βρισκόμαστε δεν μπορούμε να παίξουμε ένα τέτοιο παιχνίδι. Αντίθετα επιβάλλεται να παίξουμε το χαρτί της επίσημης πτώχευσης ανοιχτά και άκρως απειλητικά για ολόκληρη την ευρωζώνη. Όχι γιατί αυτό θα συνετίσει την Μέρκελ και τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών ώστε να κάνουν παραχωρήσεις, όπως παραμυθιάζονται ορισμένοι, ή όπως θέλουν να παραμυθιάζουν τον κόσμο. Τα επιτελεία της ευρωζώνης ξέρουν πολύ καλά ότι το ευρώ δεν είναι βιώσιμο κρατώντας ανέπαφα τα κράτη μέλη, ιδίως εκείνα υπό διαδικασία χρεοκοπίας. Γι' αυτό και επιδιώκουν την ευρωπαϊκή ομοσπονδία. Επιχειρούν δηλαδή να μετακυλήσουν το πρόβλημα βιωσιμότητας του ευρώ στα κράτη μέλη. Όπως άλλωστε κάνουν ήδη με την "εσωτερική υποτίμηση", η οποία συνίσταται στην εσωτερίκευση σε κάθε οικονομία της ευρωζώνης της κρίσης και της αποδυνάμωσης του κοινού νομίσματος. Κι έτσι αντί να χαθεί το ευρώ, προτιμούν να χαθούν τα κράτη, ιδίως εκείνα που έχουν κριθεί μη βιώσιμα όπως είναι η Ελλάδα. Το τι θα γίνει με τους λαούς, ποσώς τους ενδιαφέρει.

Επομένως, το χαρτί της επίσημης πτώχευσης της Ελλάδας πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να δώσει στην χώρα και τον λαό της το πλεονέκτημα και την θέση ισχύος έναντι των δανειστών του. Τι θα συμβεί σε μια ενδεχόμενη πτώχευση; Ας δούμε την διάρθρωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας όπως αποτυπώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου 2012. Από τα 303,5 δις ευρώ που ήταν το συνολικό δημόσιο χρέος της Ελλάδας στις 30/9/2012, τα 136,8 ήταν ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου. Από αυτά τα 113,9, δηλαδή το 83,2%, είναι ομόλογα εκδοθέντα στην εσωτερική αγορά και βρίσκονται κατά κύριο λόγο στα χέρια της ΕΚΤ και των εγχώριων τραπεζών. Τα 4,3 δις ευρώ, δηλαδή μόλις το 3%, είναι ομόλογα εκδοθέντα στις αγορές του εξωτερικού, ενώ το 18,4, δηλαδή το 13%, είναι βραχυπρόθεσμοι τίτλοι του ελληνικού δημοσίου που κατέχουν πρωτίστως εγχώριες τράπεζες. Τα υπόλοιπα 166,7 δις ευρώ του δημόσιου χρέους είναι δάνεια. Από αυτά τα 148,8 δις ευρώ, δηλαδή το 89,3% του συνόλου, είναι τα δάνεια από τον μηχανισμό στήριξης.

Τι θα συνέβαινε λοιπόν αν η Ελλάδα προχωρούσε εδώ και τώρα σε επίσημη πτώχευση; Αυτό που θα συνέβαινε θα ήταν να μεταφερθεί το 93% του όγκου του δημόσιου χρέους της χώρας στις πλάτες του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης και της ΕΚΤ, καθώς και στις εγχώριες τράπεζες. Όπως καταλαβαίνει ακόμη κι ο πιο αδαής ο χειρισμός των εγχώριων τραπεζών είναι ο πιο απλός καθότι το κράτος μπορεί να τις πάρει στα χέρια του και να σβήσει τα ενεργητικά τους προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και των πολιτών του, ιδίως των ιδιωτών οφειλετών (κυρίως νοικοκυριά και επιχειρήσεις) που θα ευνοηθούν τα μέγιστα από μια τέτοια κίνηση, η οποία θα έχει σαν συνέπεια το σβήσιμο των οφειλών τους προς τις τράπεζες. Αυτό που λέγεται ότι θα χαθούν οι όποιες καταθέσεις είναι μεγάλο ψέμα, διότι αυτές τις εγγυάται – και οφείλει να τις εγγυάται – όχι η τράπεζα, αλλά το κράτος. Επομένως το κράτος θα εγγυηθεί τις καταθέσεις που δεν έχουν καταφύγει στο εξωτερικό και θα τις αποκαταστήσει γιατί τις έχουν λεηλατήσει οι τράπεζες, ενώ θα επιβάλει έλεγχο στην κίνηση καταθέσεων και κεφαλαίου προς και από το εξωτερικό.

Το υπόλοιπο δημόσιο χρέος που βρίσκεται στα χέρια του μηχανισμού στήριξης και της ΕΚΤ μπορούμε να το αρνηθούμε χωρίς καμιά ουσιαστική συνέπεια για την χώρα μας, αν ταυτόχρονα ανακοινώσουμε την αποχώρησή μας από την ευρωζώνη. Το χρέος αυτό που έχει δημιουργηθεί είναι εσωτερικό χρέος της ευρωζώνης και δεν μπορεί να το διεκδικήσει από την Ελλάδα η ΕΚΤ και ο μηχανισμός στήριξης, παρά μόνο όσο η χώρα μας παραμένει εντός ευρωζώνης. Γι’ αυτό και η εφαρμογή του αγγλικού δικαίου στις δανειακές συμβάσεις δίνει την δικαιοδοσία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (πρώτη σύμβαση δανειακής διευκόλυνσης) και στα δικαστήρια του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου (δεύτερη δανειακή σύμβαση με EFSF). Επίσης τα δάνεια του μηχανισμού δόθηκαν προκειμένου η Ελλάδα να παραμείνει στην ευρωζώνη. Αυτό δεν διαλαλούν σε όλους τους τόνους; Αν λοιπόν η Ελλάδα φύγει από την ευρωζώνη καταγγέλλοντας τους όρους της ως επαχθείς, απεχθείς και καταχρηστικούς σε βάρος της, ιδίως μετά την τροποποίηση των συνθηκών και της προοπτικής της ευρωομοσπονδίας – που σημαίνει κατάλυση του ελληνικού κρατικού μορφώματος και την αντικατάστασή του με ένα άλλο μόρφωμα που δεν βασίζεται ούτε καν τυπικά στην λαϊκή κυριαρχία του ελληνικού λαού – τότε τι θα συμβεί; Η Ελλάδα θα τεθεί αυτοδίκαια εκτός δικαιοδοσίας της ευρωζώνης και των μηχανισμών της και άρα εκτός δικαιοδοσίας των δανειακών συμβάσεων που της επιβλήθηκαν.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι από μεριάς δημόσιου διεθνούς δικαίου, η άρνηση της Ελλάδας να αναγνωρίσει το χρέος της σήμερα με ταυτόχρονη δική της αποχώρηση από την ευρωζώνη, είναι το ίδιο με το να αποχωρεί από ένα ιδιωτικό κλειστό κλαμπ. Τα χρέη της είναι προς αυτό το κλειστό κλαμπ και πολύ δύσκολα η ΕΚΤ, το EFSF, ή τα κράτη μέλη της ευρωζώνης θα βρουν δικαστήριο εκτός ευρωζώνης που να καταδικάσει την Ελλάδα. Πολύ περισσότερο αν η ίδια η Ελλάδα διεθνοποιήσει την αντιδικία της με την ευρωζώνη, αν δηλαδή μετατρέψει σε διεθνές ζήτημα το καθεστώς που επιχειρήθηκε να επιβληθεί στην χώρα και στον λαό της με αντάλλαγμα τα δάνεια του μηχανισμού στήριξης.

Όλα αυτά υποχρεωτικά πρέπει να έχουν ως αφετηρία δυο θεμελιώδεις θέσεις: (α) Την διακοπή της λεγόμενης «συνέχειας του κράτους», δηλαδή την σαφή και εμπράγματη δήλωση του ελληνικού λαού ότι ανατρέπει το προηγούμενο απόλυτα διάτρητο και διεφθαρμένο κοινοβουλευτικό καθεστώς για να προχωρήσει στην επανίδρυση του κράτους του με όρους πρωτογενούς δικαίου, το οποίο μπορεί να γίνει από την σκοπιά της δημοκρατίας μόνο με Συντακτική Εθνοσυνέλευση. (β) Την επίσημη αποκήρυξη και μη αναγνώριση του δημόσιου χρέους ως προϊόν ωμού εκβιασμού, διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα, μυστικής διπλωματίας με σκοπό την κατάλυση του ελληνικού κράτους και την μαζική εξόντωση του ελληνικού λαού, καθώς και την επιβολή καθεστώτος  επίσημης δουλοπαροικίας του χρέους σε βάρος τυπικά ανεξάρτητου κράτους μέλους του ΟΗΕ.

Η στάση αυτή είναι περισσότερο αναγκαία σήμερα που τα 4/5 του δημόσιου χρέους της χώρας εντάσσονται στις διακρατικές σχέσεις της Ελλάδας με τις χώρες του ευρώ. Δεν παίζουν με κράτη, ειδικά όταν αυτά έχουν συγκροτήσει ήδη υπερεθνικό καρτέλ. Η μόνη απάντηση που μπορεί να σταθεί απέναντί τους είναι η καταγγελία του καρτέλ της ευρωζώνης με την αποχώρηση από αυτό και την ταυτόχρονη καταγγελία του δημόσιου χρέους ως παράνομου, όπως ήδη αναφέραμε. Κι όχι μόνο για τους λόγους που έχουμε επισημάνει (μυστικότητα, διαφθορά, απεχθής τρόπος δανεισμού), αλλά και για την επιβολή του καθεστώτος πεονίας στην χώρα. Το τονίζουμε αυτό ιδιαίτερα γιατί αυτό που κάνουν τα κράτη της ευρωζώνης όλο αυτό τον καιρό ισοδυναμεί με κήρυξη πολέμου εναντίον της Ελλάδας με στόχο την μαζική εξόντωση του ελληνικού λαού και την διάλυση της χώρας. Και στο ζήτημα αυτό το μεταπολεμικό διεθνές δίκαιο είναι ιδιαίτερα αυστηρό και παρέχει πολλά όπλα στο απειλούμενο κράτος, αν θέλει βέβαια να τα χρησιμοποιήσει, εναντίον των κρατών που το επιβουλεύονται.

Για τον σκοπό αυτό τα κράτη και τα επιτελεία της ευρωζώνης έχουν καταπατήσει κάθε διεθνή σύμβαση που ορίζει τις καλές σχέσεις ανάμεσα σε κράτη και λαούς. Οι κυβερνήσεις τους έχουν διαπράξει ήδη εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας με τον τρόπο που συμπεριφέρονται στον ελληνικό λαό. Μόνο όπλο νομιμοποίησης μιας τέτοιας συμπεριφοράς που κατάφωρα παραβιάζει από την διακήρυξη των δικαιωμάτων του ΟΗΕ έως του ΟΑΣΕ, είναι η συμμετοχή της Ελλάδας σ' ένα κλαμπ με δικού του κανόνες - κατάφωρα ενάντια σε κάθε δημοκρατικό κανόνα της διεθνούς ζωής, που έχει καταχτηθεί μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Όσο λοιπόν η χώρα βρίσκεται εντός αυτού του ιδιωτικού κλαμπ, είναι αναγκαστικά έρμαιο των κανόνων του που υπερισχύουν έναντι των κανόνων του διεθνούς δικαίου.

Επομένως, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο ελληνικός λαός είναι να καταγγείλει την συμμετοχή του στην ευρωζώνη ως κατάφωρα ετεροβαρής και καταστροφική για τον ίδιο και την χώρα του. Έτσι θα μπορεί να απευθυνθεί στη διεθνή κοινότητα με διατυπωμένο κατηγορητήριο εναντίον των κυβερνήσεων του ευρώ που του επέβαλλαν το καθεστώς πεονίας και με την απαίτηση να τιμωρηθούν οι πρωταγωνιστές πολιτικοί και γραφειοκράτες της ευρωζώνης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας επιδιώκοντας την μαζική εξόντωση του ελληνικού λαού και την κατάλυση του ελληνικού κράτους.

Με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας στην καταγγελία της εναντίον όλου του δημόσιου χρέους. Η διεθνής πρακτική είναι πολύ πιο ελαστική απέναντι σε ιδιώτες δανειστές, που οι απαιτήσεις τους μπορεί να οδηγούν σε αδιέξοδο ένα κράτος. Όμως απέναντι σε κράτη-δανειστές είναι πολύ πιο αυστηρή. Αυτό έχει πιστοποιηθεί ακόμη κι από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας με αποφάσεις του σχετικά με την Αργεντινή (2007) όπου δικαίωσε ιδιώτη δανειστή, λέγοντας ότι αν επρόκειτο για κράτος δανειστή δεν θα νομολογούσε υπέρ του και θα δικαίωνε το κράτος οφειλέτη.

Επιλεκτική διαπραγμάτευση με κράτη-δανειστές σημαίνει ότι χάνεις τα διαπραγματευτικά σου όπλα με βάση το διεθνές δίκαιο. Χάνεις την δυνατότητα να το μετατρέψεις σε διεθνή υπόθεση (να διεθνοποιήσεις την κατάσταση στην οποία σκόπιμα και δόλια σε οδηγήσανε) και το μετατρέπεις σε διμερή ή πολυμερή διακρατική σχέση, όπου πλέον η έκβαση της διαπραγμάτευσης εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις πιέσεις και τους συσχετισμούς δυνάμεις ανάμεσα στα μέρη.

Όπως ακριβώς έγινε με το Κυπριακό. Η άρνηση διεθνοποίησης του Κυπριακού ως διεθνές πρόβλημα εισβολής και κατοχής ανεξάρτητου κράτους το οδήγησε να σέρνεται για δεκαετίες σε διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα ενδιαφερόμενα κράτη έως ότου εκφυλιστεί και επιβληθεί η λύση του ισχυρού. Δεν μπορούμε να επαναλάβουμε την ίδια τραγική επιλογή. Ιδίως τώρα που απέναντί μας θα έχουμε το Γερμανικό κράτος και όχι απλά τις Γερμανικές τράπεζες.

Στόχος μας θα πρέπει να είναι ευθύς εξαρχής οι μονομερείς καταγγελίες της Ελλάδας να εξετάζονται στα διεθνή φόρα και οργανισμούς (ΟΗΕ, Χάγη, κοκ) όπου οι συσχετισμοί είναι πιο ευνοϊκοί και οι συμμαχίες με κράτη που έχουν υποστεί ανάλογη μεταχείριση, ή είναι σε ανάλογη θέση μπορούν να αποδώσουν περισσότερο. Επιδίωξή μας θα πρέπει από την πρώτη στιγμή να είναι η ανάδειξη του ελληνικού προβλήματος και η άρνηση του χρέους από μεριάς της χώρας μας, όχι ως ένα απλό πρόβλημα αθέτησης πληρωμών λόγων καταχρηστικών δανειακών πρακτικών, επαχθών, ή απεχθών τρόπων δανεισμού, αλλά ως ένα διεθνές πρόβλημα ανοιχτής επιβουλής εναντίον ενός ανεξάρτητου κράτους από άλλα κράτη με σκοπό την κατοχή και την διάλυσή του με πολιτικά και οικονομικά μέσα. Με αυτή την πρακτική όχι μόνο η Ελλάδα δεν πρόκειται να απομονωθεί, αλλά θα πρωταγωνιστήσει σε ένα νέο διεθνές κίνημα της Καρθαγένης σαν εκείνο των 11 κρατών-οφειλετών της Λατινικής Αμερικής εναντίον των ΗΠΑ στα 1985. Μόνο που αυτή την φορά θα είναι ένα παγκόσμιο κίνημα κρατών και λαών εναντίον του χρέους του διεθνούς τραπεζικού καρτέλ και των υπερεθνικών οργανισμών χρεοκοπίας, όπως είναι το ΔΝΤ και η ΕΕ.

http://dimitriskazakis.blogspot.com

Read More

Το μυστήριο της "Μαύρης Παρασκευής"

Πριν από έναν αιώνα η επέτειος της «Μαύρης Παρασκευής» αναφερόταν στο κραχ της 24ης Σεπτεμβρίου του 1869, το οποίο προκλήθηκε από την αποτυχημένη απόπειρα δύο κερδοσκόπων «να μονοπωλήσουν την αγορά χρυσού». Σήμερα γνωρίζουμε τη «Μαύρη Παρασκευή» ως την επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών και ταυτόχρονα την  πιο εμπορική ημέρα του χρόνου στις ΗΠΑ. Πώς συνέβη αυτό;

Μια δημοφιλής αλλά λανθασμένη εξήγηση είναι ότι το όνομα σηματοδοτεί την ημέρα που οι λιανοπωλητές τερματίζουν μια 11μηνη περίοδο χασούρας και συλλέγουν τη συγκομιδή των κερδών τους για πρώτη φορά μέσα στο έτος. Άλλοι λένε ότι ο όρος "Μαύρη Παρασκευή" χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη θλιβερή ημέρα που θα περάσουν χιλιάδες πωλητές  καλοπιάνοντας πελάτες, γεμίζοντας ράφια, διπλώνοντας ρούχα και χτυπώντας πιστωτικές κάρτες.

Στην πραγματικότητα, οι εργοστασιάρχες της δεκαετίας του 1950 ήταν αυτοί που πρώτοι επινόησαν τον όρο «Μαύρη Παρασκευή», εκφράζοντας έτσι τη δυσαρέσκειά τους για τον υψηλό αριθμό εργαζομένων που επέλεγαν να μην εργαστούν την επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών,  όπως επισήμανε πέρυσι ο γλωσσολόγος Ben Zimmer. Η σύνδεση μεταξύ της «Μαύρης Παρασκευής», του όχλου και του αγοραστικού "πυρετού" έγινε στις αρχές της δεκαετίας του ’60 από κάποιους αστυνομικούς της Φιλαδέλφεια, σύμφωνα με τον Zimmer. Χρησιμοποίησαν τη φράση για να περιγράψουν το αδιαχώρητο που επικρατούσε στο κέντρο της πόλης την ημέρα που οι πολίτες που ψώνιζαν για τις διακοπές των Χριστουγέννων συνέπεσαν με τους φιλάθλους ποδοσφαίρου που βρίσκονταν εκεί για να παρακολουθήσουν τον αγώνα της ομάδας του Στρατού με την Ομάδα του Ναυτικού που παραδοσιακά έπαιζαν στη Φιλαδέλφεια το πρώτο Σάββατο μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών.

Το όνομα «Μαύρη Παρασκευή», που γρήγορα υιοθετήθηκε από τον Τύπο, παρουσίασε εξαρχής πρόβλημα branding. Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στην Public Relation News το 1961 αναφέρεται πως το όνομα αυτό κάθε άλλο παρά θα δώσει το ερέθισμα για ενίσχυση της εμπορικής δραστηριότητας, ενώ επισημαίνεται η προσπάθεια του εκπροσώπου της πόλης Abe Rosen να το αντικαταστήσει με το ανώδυνο «Μεγάλη Παρασκευή». Οι εφημερίδες της Φιλαδέλφεια δεν του έκαναν το χατήρι και το όνομα παρέμεινε.

Δεν είναι σαφές πότε ακριβώς, στις δεκαετίες που ακολούθησαν, οι λιανέμποροι άρχισαν να χρησιμοποιούν αυτό το brand name για τη συγκεκριμενη ημέρα. Από όταν συνέβη όμως αυτό, γεννήθηκε και ο καθησυχαστικός μύθος πως η Μαύρη Παρασκευή είναι η μέρα που τα νούμερα των κερδών από «κόκκινα» γίνονται «μαύρα» (μια γρήγορη ματιά στα τριμηνιαία κέρδη των λιανεμπόρων τον διαψεύδει).

Ο κλάδος λιανικής έσβησε και το τελευταίο ίχνος δυσαρέσκειας γύρω από το όνομα της «Μαύρης Παρασκευής» τα τελευταία χρόνια, καθώς η πολιτική των εκπτωτικών προσφορών που άρχισαν να εφαρμόζουν οι μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων και τα εμπορικά κέντρα ειδικά για αυτή την ημέρα, δημιούργησε ουρές πελατών έξω από τις πόρτες τους πριν καν τις ανοίξουν.

Αν και «Μαύρη Παρασκευή» φέρει εδώ και πολύ καιρό τον τίτλο της πιο εμπορικής ημέρας όλου του έτους στις ΗΠΑ, αυτό στην πραγματικότητα ίσχυσε μόνο κατά την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων του κλάδου λιανικής ShopperTrak. Πριν το 2004, οι αγορές κορυφώνονταν συνήθως το τελευταίο Σάββατο πριν από τα Χριστούγεννα. Αλλά με τους λιανοπωλητές, τους δημοσιογράφους και τους καταναλωτές να διαδίδουν για πολλά χρόνια πως η «Μαύρη Παρασκευή» είναι η ημέρα με τη μεγαλύτερη κίνηση, ο μύθος κατάφερε να γίνει πραγματικότητα.

Τα τελευταία χρόνια "βαφτίστηκαν" και άλλες ημέρες της εβδομάδας που ακολουθεί την Ημέρα των Ευχαριστιών. Η Κυβερνο-Δευτέρα επινοήθηκε από την ψηφιακή μονάδα της Εθνικής Ομοσπονδίας Λιανικής σε μια προσπάθεια να δώσει ώθηση στις διαδικτυακές πωλήσεις όταν ο κόσμος θα έχει επιστρέψει στο γραφείο του μετά την αργία. Το 2010 η American Express επινόησε το Σάββατο των Μικρών Επιχειρήσεων, ημέρα που έκανε προώθηση και εκπτώσεις με στόχο να πείσει όσους έψαχναν να κάνουν κάποιο δώρο να χρησιμοποιήσουν την American Express τους σε κάποιο τοπικό κατάστημα. Σημείωση προς τους λιανοπωλητές: Τρεις ημέρες της εβδομάδας των Ευχαριστιών μένουν αβάπτιστες! Η και τέσσερις αν πούμε ότι η ίδια η Ημέρα των Ευχαριστιών δεν εξαιρείται.

Μα φυσικά και δεν εξαιρείται. Η «Μαύρη Παρασκευή» ξεκίνησε νωρίτερα φέτος. Η Wal-Mart Stores αποφάσισε να ανοίξει δύο ώρες νωρίτερα τις πόρτες της την ημέρα των Ευχαριστιών, στις 8 το πρωί, μια κίνηση που ώθησε τους εργαζόμενους της σε απεργία. Ίσως ήταν μια προσπάθεια της εταιρείας να αποφύγει το ενίοτε ανεξέλεγκτο πλήθος που συγκεντρώνεται από νωρίς έξω από τα καταστήματα της προκειμένου να προλάβει να επωφεληθεί από τις προσφορές. Πέρυσι, ένας πελάτης της Wal-Mart στην Καλιφόρνια φέρεται να έριξε σπρέι πιπεριού σε άλλους πελάτες προκειμένου να φτάσει πρώτος στα πολυπόθητα προϊόντα. Αλλά αυτό δεν είναι το πιο "μαύρο" περιστατικό στην ιστορία της «Μαύρης Παρασκευής»: Το 2008, ο Jdimytai Damour, ένας 34χρονος άντρας από το Κουίνς που εργαζόταν ως εποχιακός υπάλληλος στην Wal-Mart έχασε τη ζωή του ξημερώματα «Μαύρης Παρασκευής», όταν ο μαζεμένος όχλος έσπασε την τζαμένια πόρτα του καταστήματος που τον καταπλάκωσε.

Πολύ καιρό πριν το θανατηφόρο συμβάν, ορισμένοι ακτιβιστές με αφορμή το συμβολισμό της «Μαύρης Παρασκευής» είχαν καλέσει τους Αμερικανούς να επαναξιολογήσουν την καταναλωτική κουλτούρα. Από τη δεκαετία του ’90 η επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών απέκτησε και μια δεύτερη ταμπέλα ως η «Ημέρα της Καμίας Αγοράς». Την ιδέα αυτή υπερασπίστηκε το περιοδικό Adbusters και τελευταία το κίνημα Occupy. Η σκέψη όμως να πείσεις χιλιάδες καταναλωτές να μείνουν στο σπίτι την ημέρα που θεωρείται η πιο εμπορική του έτους ακούγεται σαν άπιαστο όνειρο. Αλλά η «Μαύρη Παρασκευή» διατηρεί την τρέχουσα θέση στον πολιτισμό μέσα από τα θαύματα του μάρκετινγκ. Όσοι γιορτάζουν την «Ημέρα της Καμίας Αγοράς» τουλάχιστον δεν χρειάζεται να εξηγήσουν το όνομα.

capital.gr

Read More

Πώς να χειριστείτε τις "αναταράξεις" στην αγορά μετοχών

Του Peter Bo Kiaer

Στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας εκδηλώθηκαν πολλά περιστατικά ρευστοποιήσεων «πανικού» στις χρηματιστηριακές αγορές, ενώ η επενδυτική ψυχολογία βρέθηκε «στα τάρταρα». Τέτοιου είδους καταστάσεις ωστόσο έχουν πάντοτε κάτι το ύπουλο, αφού η αγορά μετοχών μπορεί να κάνει στροφή 180 μοιρών και να μην καταλάβεις από πού σου ήρθε. Αυτό ακριβώς συνέβη στους επενδυτές, με ένα επιθετικό ριμπάουντ 3%. Πιθανότατα η αγορά θα διατηρήσει αυτή την ώθηση, αν και εκτιμώ πως το «καύσιμο» σύντομα θα στερέψει και θα αποδειχθεί ότι ήταν «άνθρακες ο θησαυρός» -μια προσωρινή ανοδική αντίδραση που επήλθε φυσιολογικά μετά τη "βουτιά".

Πώς θα χειριστώ κάτι τέτοιο ως επενδυτής; Στην Ευρώπη θα επέλεγα τη Φινλανδία, τη Δανία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο για να επενδύσω. Έχουν την τάση να υπεραποδίδουν όταν οι αγορές βρίσκονται υπό πίεση. Δεν θα αναφερθώ ξεχωριστά σε κλάδους μετοχών, καθώς η επιλογή της χώρας είναι αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία σε αυτή την περίπτωση.

Πηγαίνοντας στις ΗΠΑ, θα εστίαζα στους κλάδους Consumer Staples, Consumer Discretionary, Health Care, IT και Finance. Επιλέγω τις μετοχές IT και Finance ως μέσο αντιστάθμισης κινδύνου ή ως "γέφυρα" σε περίπτωση επαλήθευσης του παραπάνω σεναρίου. Αν η αγορά γυρίσει πράγματι ανοδικά, θα βρεθώ λιγότερο "εκτός τροχιάς".

Είναι οι δύο κλάδοι από τους οποίους περιμένω καλές αποδόσεις ακόμα και αν οι αγορές είναι λίγο «τραχιές», καθώς οι καταλύτες για τον τομέα IT είναι εν γένει θετικοί, ενώ ο κλάδος του Finance αναμένεται να βελτιωθεί χάρη στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η στεγαστική αγορά θα συνεχίσει να βελτιώνεται και οι πιεσμένες αποτιμήσεις των προβληματικών παγίων μπορεί να δείξουν σημάδια ομαλοποίησης, οφελώντας τα εισοδήματα.

Μάκρο αντιξοότητες

Γιατί μου προκαλούν τόση ανησυχία οι μακροοικονομικές συνθήκες; Εν μέρει επειδή οι κεντρικές τράπεζες έχουν εξαντλήσει τα όπλα τους και εναποθέτουν τις ελπίδες τους στους πολιτικούς (τι εφιάλτης!). Ζουν με την ελπίδα ότι η οικονομική ανάπτυξη και οι δείκτες δεν θα επιδεινωθούν καθώς αυτή τη στιγμή δεν διαθέτουν τα μέσα να καταπολεμήσουν αυτή την επιδείνωση.

Οι επενδυτές πρέπει να λάβουν περισσότερο υπόψη το tail-risk και υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να συμβεί αυτό: να απαιτήσουν υψηλότερο premium κινδύνου μέσω των συνολικά χαμηλότερων τιμών μετοχών. Ο κίνδυνος της χαμηλότερης ανάπτυξης είναι σίγουρα «στο ραντάρ» και αυξάνεται μέρα με τη μέρα.

ΗΠΑ

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται αυτή την στιγμή στο ότι οι επενδυτές βρίσκονται αντιμέτωποι με μία σημαντική επιβράδυνση της οικονομίας εκτός και αν επιτευχθεί συμφωνία για την αποφυγή του «δημοσιονομικού γκρεμού». Ακόμη και εάν επαληθευτεί το καλύτερο σενάριο, η δημοσιονομική συρρίκνωση είναι «στα χαρτιά». O Πρόεδρος της Federal Reserve δήλωσε ότι η Fed δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει ένα δημοσιονομικό σοκ στην οικονομία και ότι αυτό ισχύει και για άλλα εξωγενή σοκ. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, οι διοικήσεις των αμερικανικών εταιρειών έχουν υποβαθμίσει τις εκτιμήσεις τους για τα μεγέθη δ’ τριμήνου, γεγονός που δεν βελτιώνει το κλίμα γύρω από τις μετοχές.

Ευρώπη

Παρακολουθώ τους Ευρωπαίους ηγέτες που βρίσκονται μεταξύ σφύρας και άκμονος. Η επίλυση των προβλημάτων στην Ευρώπη παίρνει συνεχώς αναβολή και πλέον η στρατηγική αυτή είναι στα πρόθυρα «εκπυρσοκρότησης». Η Γερμανία εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο και ο δρόμος για τη Merkel θα είναι ανηφορικός εάν η λύση που θα βρεθεί για την Ελλάδα σημάνει ζημία για τους Γερμανούς πολίτες.

Η Γαλλία είδε μόλις την πιστοληπτική της ικανότητα να υποβαθμίζεται από «Aaa» σε «Aa1» και αυτό διογκώνει περαιτέρω τον προβληματισμό για το πόσο βάρος είναι σε θέση να σηκώσουν οι χώρες του πυρήνα της Ευρωζώνης για τη στήριξη του Νότου. Τα προβλήματα των χωρών του Νότου δεν μπαίνουν πλέον εύκολα «σε καραντίνα». Η γερμανική βιομηχανική παραγωγή άρχισε να υποχωρεί σε ετήσια βάση, ενώ ο δείκτης PMI βρίσκεται στις 46 μονάδες, δηλαδή αρκετά κάτω από τις 50 μονάδες. Η ευρύτερη Ευρώπη «προσβάλλεται από τον ιό της κρίσης».

Όταν θα έχουμε κάποιας μορφής λύση στην Ελλάδα, θα βγει μεν ένα εμπόδιο από τη μέση αλλά αυτό δεν θα ανατρέψει το ευρύτερο «γκρίζο» σκηνικό. Το χρηματιστήριο ενδέχεται να κινηθεί σε λίγο πιο υψηλά επίπεδα χάρη στην είδηση, αλλά εν συνεχεία θα στραφούμε στην Ισπανία. Προσωπικά εκτιμώ ότι δεν θα δούμε την Ισπανία να υποχωρεί και να υποβάλει επίσημο αίτημα βοήθειας προτού ο πρωθυπουργός Rajoy εξαντλήσει όλες τις επιλογές του -ας μην ξεχνάμε ότι είναι πολιτικός.

Μάκρο επιδείνωση

Ο S&P500 δεν ευθυγραμμίστηκε με την μακροοικονομική τάση στη διάρκεια του 2012 (βλέπε γράφημα 1). Η απόδοσή του στις αρχές του καλοκαιριού δεν ήταν αποτέλεσμα μακροοικονομικών μεγεθών που εξέπληξαν, αλλά καθοδηγήθηκε από τους απεγνωσμένους για αποδόσεις επενδυτές που αναγκάστηκαν να στραφούν στις μετοχές. Οι συνεχόμενες πολιτικές αντιξοότητες προκάλεσαν νευρικότητα στους επενδυτές προς το τέλος του καλοκαιριού οδηγώντας χαμηλότερα τις μετοχές. Αυτό συνέβη προτού επιδεινωθεί η μακροοικονομική εικόνα.



Όσον αφορά το διάστημα που απομένει από το δ’ τρίμηνο αλλά και το α’ τρίμηνο του 2013, προβλέπω ότι τα μακροοικονομικά στοιχεία θα συγκλίνουν με τις εκτιμήσεις που βρίσκονται στο κάτω άκρο του εύρους των εκτιμήσεων. Αυτό θα συνεχίσει να βάζει τροχοπέδη  στην προθυμία των επενδυτών να επενδύσουν.

Συμπέρασμα

Προβλέπω ότι η αγορά θα ανακάμψει προσωρινά από τα oversold επίπεδα, αλλά σύντομα θα υπάρξει ανακολουθία. Στην Ευρώπη θα επιμείνω σε χώρες όπως η Φινλανδία, η Δανία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο με αμυντικές μετοχές. Στις ΗΠΑ θα δώσω έμφαση στους κλάδους Consumer Staples, Consumer Discretionary, Health Care, IT και Finance.

Ο Bo Kiaer είναι στρατηγικός αναλυτής και αναλυτής μετοχών της Saxo Bank.


capital.gr

Πηγή:www.capital.gr

Read More

Με μισθό 587 ευρώ, απλά περιμένεις να... πεθάνεις

Οι κύριοι της Τρόικα που κυκλοφορούν με θωρακισμένα οχήματα, που μένουν στα καλύτερα ξενοδοχεία, που έχουν στην διάθεσή τους στρατιές υπαλλήλων ασφαλείας και υπηρετικού προσωπικού, που λαμβάνουν παχυλά bonus για να οδηγούν τις χώρες που συμβουλεύουν στην απόλυτη «ευημερία», δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να νοιώσουν αυτό που νοιώθει ένας εργαζόμενος που αμείβεται με τον κατώτερο μισθό των 587 ευρώ.

Να νοιώσουν αυτό που νοιώθει όταν επισκέπτεται το super market και αντικρίζει τις εξωπραγματικές τιμές στην Ελλάδα της κρίσης, όταν έρχεται η ώρα να πληρώσει το ενοίκιο του, που στην χειρότερη είναι 300 ευρώ το μήνα αν μιλάμε για κάτι «αξιοπρεπές» και όταν έρχεται η ώρα, αν είναι τυχερός, να βγει με την κοπέλα του να πιει έναν καφέ ή να πάνε για φαγητό, δηλαδή να κάνει την «σπατάλη» του μήνα και αυτή ρεφενέ. Οι κύριοι της Τρόικας δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να κατανοήσουν ότι με αυτά τα χρήματα, δεν μπορείς να είσαι συνεπής απέναντι στις υποχρεώσεις σου προς την εφορία, προς τις τράπεζες, προς το ΤΕΒΕ, προς τον ιδιοκτήτη του σπιτιού που μένεις. Όμως το κυριότερο είναι ότι δεν μπορείς να είσαι συνεπής απέναντι στον εαυτό σου, γιατί απλά δεν ζεις..

fpress.gr

Read More

Ελεύθερη αγορά, ανοιχτή κοινωνία και ο ρόλος της πολιτικής

Ο Μίλτον Φρήντμαν  συνήθιζε να λέει ότι ο μεγαλύτερος εχθρός της ελεύθερης αγοράς μπορεί να είναι οι ίδιοι οι επιχειρηματίες. Ο Φρήντριχ Χάγιεκ έγραφε ότι δεν υπάρχει ελευθερία ούτε βεβαίως ελεύθερη αγορά εκτός του πλαισίου της Αρχής του Νόμου (Rule of Law, που αδόκιμα πιστεύω έχει επικρατήσει να μεταφράζεται ως "Κράτος Δικαίου"). Και οι δύο ήθελαν να τονίσουν το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους άπληστοι και άρπαγες, έτοιμοι να «πατήσουν επί πτωμάτων» για να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη τους και είναι μόνο η Αρχή του Νόμου, δηλαδή το πλέγμα θεσμών και καθολικών γενικών κανόνων, που τους αναγκάζει να σέβονται την ελευθερία του συνανθρώπου ώστε τελικά η επιδίωξη του ατομικού στόχου να μετουσιώνεται και σε κοινωνικό όφελος. Ουσιαστικά και οι δύο, αν και διαπρεπείς οικονομολόγοι, θεωρούν  την κυριαρχία της Αρχής του Νόμου ως την πολιτική “προϋπόθεση” και ως υπόβαθρο της ελεύθερης αγοράς, της ανοιχτής κοινωνίας και βεβαίως της ατομικής ελευθερίας συνολικά.
 
Όμως η σχέση της Αρχής του Νόμου με την ελευθερία δεν είναι σχέση χρονική ούτε η μία  θεωρείται ως προαπαιτούμενο για την άλλη. Αυτές οι δύο αξιακές έννοιες είναι αλληλένδετες και χρονικά αδιαχώριστες και ιστορικά έχει αποδειχτεί ότι όπου η μια προηγήθηκε, η εμφάνιση της άλλης δεν άργησε και στην ιστορική κλίμακα μπορούν να θεωρηθούν ταυτόχρονες. Αυτή η συνύφανσή τους τις καθιστά αδιαχώριστα συστατικά του πολιτισμού, αφού  οι έννοιες της προσαρµογής, των εύτακτων θεσµών και των ανώτερης τάξης κανόνων της Αρχής του Νόµου, που εκφράζουν τη συνολική προσαρµογή της κοινωνίας διά µέσου των γενεών, νοηµατοδοτούν την ελευθερία, ορίζοντάς την έτσι ως αιτία τους αλλά και ως αποτέλεσµά τους. Ήταν η ελεύθερη αγορά στην αρχαία Αθήνα που γέννησε τους πολιτικούς θεσμούς της ελευθερίας και της ισονομίας, και ήταν αυτοί οι θεσμοί που υιοθετήθηκαν από την αρχαία Ρώμη και που επ’ αυτών αναπτύχθηκε η ελεύθερη αγορά της. Ήταν οι αυθόρμητες μικροεστίες ελεύθερης αγοράς στη Μεσαιωνική Αγγλία που έδωσαν γένεση σε πολιτικούς θεσμούς  του Rule of Law, ενώ ήταν το Αμερικανικό Σύνταγμα που ως εγγυητής της ελευθερίας παρέσχε το πλαίσιο ανάπτυξης της ελεύθερης αγοράς και της ατομικής ελευθερίας.

Στη σύγχρονη Ελλάδα, η τάξη των επιχειρηματιών δε μπορεί να υπερηφανεύεται για την αφοσίωσή της στην ελεύθερη αγορά. Το μεγαλύτερο μέρος της είναι κρατικοδίαιτοι και διαπλεκόμενοι επιχειρηματίες, οι οποίοι είναι θέσει εχθροί της ελεύθερης αγοράς. Κι αυτό διότι έχοντας κατοχυρώσει ολιγοπωλιακές καταστάσεις χρησιμοποιούν όλη τους την πολιτική επιρροή για να εμποδίσουν τον ανταγωνισμό. Αυτό το κάνουν άμεσα με τη θεσμοθέτηση εμποδίων στην ανάπτυξη νέων ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, αλλά και έμμεσα ελέγχοντας κυρίως το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Είναι χαρακτηριστική η αντίδρασή τους αυτές τις μέρες, όταν έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση, κατόπιν απαίτησης της τρόϊκας και αφού η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών θα γίνει με χρήματα που θα χρεωθούν στο φορολογούμενο, πρόκειται να τοποθετήσει Ευρωπαίο επίτροπο σε κάθε μια από αυτές. Έτσι με σημαιοφόρους ελεγχόμενα από επιχειρηματικούς ομίλους ΜΜΕ, ξεκίνησαν μια κατασυκοφάντηση του μέτρου προφανώς διότι αντιλαμβάνονται ότι δε θα μπορούν πλέον να ελέγχουν τις τράπεζες και τη ροή των κεφαλαίων και να νοθεύουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό.

Παραδείγματα τέτοιας συμπεριφοράς μεγάλης μερίδας Ελλήνων επιχειρηματιών γίνονται όλο και περισσότερο γνωστά και αποκαλύπτουν ότι μαζί με τις συντεχνίες και τα συνδικάτα υπήρξαν οι υπεύθυνοι της οικονομικής παρακμής και σήμερα αντιστέκονται μαζί στην εκσυγχρονιστική προσπάθεια της χώρας. Έτσι δεν είναι καθόλου παράδοξο ότι ο εργοδοτικός συνδικαλισμός, όπως εκφράζεται από τα ελεγχόμενα από τέτοιου είδους επιχειρηματίες όργανα, βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με τον εργατοπατερικό συνδικαλισμό στη μάχη οπισθοφυλακών που δίνουν κατά των διαρθρωτικών μέτρων του μνημονίου.

Είναι προφανές ότι η θεσμική ανατροπή προνομίων κάποιων ολιγοπωλίων και η εξαφάνιση όλων των εμποδίων του ανταγωνισμού, που πνίγουν την ελεύθερη αγορά, είναι μια πολιτική υπόθεση. Είναι προϋπόθεση της ανοιχτής κοινωνίας, για την αποκατάσταση  της Αρχής του Νόμου και την δημιουργία εκείνου του πλαισίου εντός του οποίου μπορεί  να υπάρχει μια λειτουργική ελεύθερη αγορά. Ένα τέτοιο πλαίσιο είναι απαραίτητο για την προσέλκυση των ζωτικής σημασίας νέων επενδύσεων στη χώρα, ενώ η ελληνική παραδοσιακή επιχειρηματική τάξη είτε θα προσαρμοστεί σ’ αυτό το περιβάλλον είτε θα εξαφανιστεί. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει.

*  Ο Φώτης Περλικός είναι ιατρός, συγγραφέας και μέλος του Ομίλου Προβληματισμού "Ανοιχτή Κοινωνία"

Read More

Το σύστημα Glass-Steagall

Θα ήταν καλύτερα εάν αυτοί που κυβερνούν μπορούσαν να βρουν το θάρρος να παραδεχτούν αυτό που έχει, στο μεταξύ, καταστεί προφανές σε όλους, συγκεκριμένα: Η κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι εκτός ελέγχου• είναι μια παγκόσμια κατάρρευση• και, είμαστε αντιμέτωποι με την απειλή μιας επικείμενης κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της πραγματικής οικονομίας η οποία θα ξεπεράσει κατά πολύ το κραχ του 1929 και τη Μεγάλη Ύφεση που ακολούθησε. Και οι κυβερνήσεις μας δεν έχουν την παραμικρή ιδέα τι να κάνουν. Οι περισσότερες από αυτές είναι γεμάτες φόβο στην προοπτική ότι η δημοσιονομική ένωση που υπαγορεύεται από το Λονδίνο, και οι σχετιζόμενες δρακόντειες πολιτικές λιτότητάς της, θα αποτύχουν στην επίλυση του προβλήματος, και ότι αντίθετα, θα δημιουργήσουν συνθήκες σε ολόκληρη την Ευρώπη ακριβώς σαν αυτές που μόλις είδαμε με τις ταραχές στη Μεγάλη Βρετανία.
Δεν είναι να απορεί κανείς που επίσης αντιμετωπίζουμε μια άνευ προηγουμένου κρίση της αξιοπιστίας των κυβερνήσεων, που έθεσαν εαυτούς στο έλεος των «αγορών» τα τελευταία τέσσερα χρόνια, από τότε που ξέσπασε η κρίση τον Ιούλιο του 2007. Και αντί να συγκρατήσουν τις αγορές αυτές με την επαναρύθμισή τους, εγκλωβίστηκαν σε όλο και μεγαλύτερες παραχωρήσεις προς τα ισχυρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με τη μια κατάσταση «έκτακτης ανάγκης» μετά την άλλη, με αποτέλεσμα τη μετατροπή εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ιδιωτικού χρέους των κερδοσκόπων σε χρέος της κυβέρνησης, για την οποία ο πληθυσμός τώρα τιμωρείται με τεράστια προγράμματα λιτότητας στον δημόσιο προϋπολογισμό.
Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, με το ένα «πακέτο διάσωσης» μετά το άλλο, εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προωθώντας νέες κερδοσκοπικές επιθέσεις, πρώτα κατά της Ελλάδας και άλλων «περιφερειακών» χωρών της ΕΕ, και πιο πρόσφατα κατά της Γαλλίας και της Γερμανίας, στοιχηματίζοντας με τα CDS (credit default swaps) κατά αυτών των χωρών, («σαν να είχε έρθει το τέλος του κόσμου», σύμφωνα με την Handelsblatt). Την ίδια στιγμή, οι πιστωτικές υποβαθμίσεις των διαφόρων χωρών από τις εταιρείες αξιολόγησης έχουν παράγει μια επιβράδυνση της επονομαζόμενης και εντελώς ανεξέλεγκτης «σκιώδους τραπεζικής», η οποία, λόγω του αποτελέσματος της μόχλευσης των πιστωτικών παραγώγων, προκαλεί γεωμετρικά επιταχυνόμενη κατάρρευση. Κατά ειρωνικό τρόπο, αποδεικνύεται ότι ακριβώς «ο πιο κερδοφόρος»-και επίσης ο πιο επικίνδυνος τομέας της οικονομίας καζίνο είναι η αχίλλειος πτέρνα του συστήματος.

Όχι σε μια Ευρωπαϊκή Δημοσιονομική Ένωση

Σε αυτή την δραματική κατάσταση, οι πράκτορες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας - είτε είναι οι Financial Times, είτε ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Jean-Claude Trichet, είτε ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής José Manuel Barroso, ο οποίος, με την απαίτησή του για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), μόλις δύο εβδομάδες μετά την σύνοδο κορυφής της ΕΕ της 21ης Ιουλίου, επικαλέστηκε μία νέα κατάσταση «έκτακτης ανάγκης» - ισχυρίζονται ότι μόνο η άμεση δημιουργία μιας ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης θα μπορούσε να σταματήσει την τελική κατάρρευση της Ευρωζώνης. Μόνο μια Ευρωπαϊκή Δημοσιονομική Ένωση θα ήταν μεγαλύτερη και πιο ισχυρή από τις αγορές, είναι το σοφιστικό επιχείρημα.
Φυσικά, μια τέτοια ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση - όπως είχε προγραμματιστεί από την αρχή από τους αρχιτέκτονες της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης - θα είναι σε θέση να επιβάλλει, υποτίθεται πιο αποτελεσματικά, αυτό ακριβώς που "οι αγορές" θέλουν ούτως ή άλλως, δηλαδή πιο βάναυσες περικοπές, όπως τώρα επιβάλλονται στην Ελλάδα, στην Πορτογαλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στη Γαλλία - εκτός από το ότι τα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη δεν θα έχουν τότε κανένα απολύτως δικαίωμα αρνησικυρίας για να προστατεύσουν το κοινό καλό των χωρών τους, με τέτοιες κοινωνικές συνέπειες που ήδη αναφέρθηκαν όπως βλέπουμε στις βρετανικές ταραχές.
Τέτοιους είδους εξάλειψη των τελευταίων υπολειμμάτων εθνικής κυριαρχίας θα είναι το τελευταίο βήμα σε μια ολόκληρη σειρά παραβιάσεων των εθνικών συνταγμάτων της Ευρώπης, όπως επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά το 2009 στην "ετυμηγορία της Λισσαβόνας" του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Καρλσρούη, καθώς και ακόμα και στις συνθήκες της ΕΕ του Μάαστριχτ και της Λισαβόνας. Η ΕΚΤ, παραβιάζοντας το καταστατικό της, έχει, εδώ και αρκετό καιρό, αγοράσει junk ομόλογα πτωχευμένων κρατών-μελών στη δευτερογενή αγορά - προκαλώντας έτσι υπερπληθωρισμό, αντί να εγγυάται τη σταθερότητα του ευρώ - και ενεργώντας σαφώς ενάντια στα συμφέροντα των ευρωπαϊκών κρατών και τη γενική ευημερία των πολιτών.
Με αυτή την επίθεση κατά της συνταγματικότητας, η οποία στις ΗΠΑ παίρνει τη μορφή του ελεγχόμενου από τον Λευκού Οίκο «Υπέρ Κογκρέσου», εκ των πραγμάτων καταστρέφοντας την εξουσία του Κογκρέσου, και η οποία στην Ευρώπη παίρνει τη μορφή ενός αντισυνταγματικού ομοσπονδιακού κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εκπρόσωποι αυτής της πολιτικής έχουν οι ίδιοι στερήσει στους εαυτούς τους την δική τους νομιμοποίηση. Τα στοιχεία της ήδη ορατής αποτυχίας τους είναι ο μέσος όρος της ανεργίας των νέων άνω του 20%, η οποία έχει δημιουργήσει μια γενιά ανθρώπων χωρίς ελπίδα, χωρίς μέλλον υπό το ισχύον σύστημα. Η συνέχιση και η εντατικοποίηση της πολιτικής αυτής, όπως θα συνέβαινε σε μια Ευρωπαϊκή Δημοσιονομική Ένωση, θα βυθίσει την υπερατλαντική περιοχή σε ένα νέο μεσαίωνα, ο οποίος θα φθάσει σύντομα σε κάθε γωνιά της Γης.

Η λύση Glass-Steagall

Αντιμέτωποι με αυτή την υπαρξιακή απειλή, υπάρχει μόνο μία διέξοδος: ένα παγκόσμιο, δύο επιπέδων τραπεζικό σύστημα στην παράδοση του αμερικανικού νόμου του Glass-Steagall το 1933. Το νομοσχέδιο για ένα νέο νόμο Glass-Steagall (HR 1489), που εισήχθη από το Δημοκρατικό Marcy Kaptur (D-Ohio) στην Αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων, τώρα υποστηρίζεται και από άλλα 32 μέλη του Κογκρέσου. Επίσης υποστηρίζεται από την εθνική συνδικαλιστική ομοσπονδία (την AFL-CIO), την Εθνική Ένωση Αγροτών (NFU) και πολλές περιφερειακές και τοπικές συνδικαλιστικές οργανώσεις και ιδρύματα κομμάτων, δημοτικά συμβούλια, κλπ.
Θα απαριθμίσω τα απαραίτητα μέτρα έκτακτης ανάγκης:

• 1. Όλες οι χώρες της υπερατλαντικής περιοχής πρέπει να υιοθετήσουν τη νομοθεσία για το τραπεζικό σύστημα των δύο επιπέδων, που βασίζεται στο Νόμου του Glass-Steagall της 16ης Ιουνίου 1933 του Φραγκλίνου Ρούζβελτ, οι αρχές του οποίου υπήρχαν και σε ευρωπαϊκές χώρες μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, με αυστηρούς κανονισμούς βάσει των οποίων ο τραπεζικός τομέας είχε κυρίως το χαρακτήρα των βιομηχανικών τραπεζών, καθώς και ότι οι ιδιωτικές αποταμιεύσεις δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για ριψοκίνδυνες κερδοσκοπικές ενέργειες.
  Όπως συνέβη και πριν από την κατάργηση του νόμου Glass-Steagall το 1999 από το νόμο Gramm-Leach-Bliley, οι εμπορικές τράπεζες, οι επενδυτικές τράπεζες, καθώς και ο ασφαλιστικός τομέας θα πρέπει να διαχωρίζονται πλήρως μεταξύ τους.
• 2. Οι εμπορικές τράπεζες θα πρέπει να τεθούν υπό κρατική προστασία• οι επενδυτικές τράπεζες θα πρέπει να φέρουν τους ισολογισμούς τους σε τάξη από μόνες τους χωρίς τη βοήθεια των χρημάτων των φορολογουμένων, το οποίο στην πράξη σημαίνει ότι τοξικά χαρτιά τρισεκατομμυρίων θα πρέπει να διαγραφούν, ακόμη και αν αυτό οδηγεί στην πτώχευση των τραπεζών.
• 3. Θα προσδιοριστούν εκείνες οι νόμιμες περιοχές από το παλαιό σύστημα που ασχολούνται με την πραγματική οικονομία ή την παραγωγική ζωή των εργαζομένων και θα μπουν σε ισχύ στο νέο σύστημα. Ορισμένες κατηγορίες αυτών των απαιτήσεων θα πρέπει να παγώσουν σε πρώτη φάση, λόγω των πολύπλοκων αλληλεξαρτήσεων, και στη συνέχεια θα αναλυθούν από ένα αξιόπιστο κρατικό οργανισμό.
• 4. Ένα εθνικό τραπεζικό σύστημα, σύμφωνα με την παράδοση του Alexander Hamilton πρέπει να εκδώσει, στη συνέχεια, μακροπρόθεσμα δάνεια, στο πλαίσιο του νέου συστήματος πίστωσης, με χαμηλά επιτόκια για παραγωγικούς σκοπούς επένδυσης, τα οποία, με έμφαση στην αύξηση της πυκνότητας της ενεργειακής ροής και την επιστημονική και τεχνική πρόοδο, θα αυξήσουν την παραγωγικότητα της οικονομίας.
• 5. Οι συμμετέχουσες χώρες πρέπει να δημιουργήσουν αμέσως ένα σύστημα σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών.
• 6. Για την ανασυγκρότηση της παγκόσμιας οικονομίας, θα πρέπει να συναφθούν μακροπρόθεσμες συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των κυρίαρχων κρατών, των οποίων ο σκοπός θα είναι να οικοδομηθούν σαφώς καθορισμένες υποδομές και αναπτυξιακά έργα. Οι συμφωνίες αυτές αποτελούν εκ των πραγμάτων ένα νέο πιστωτικό σύστημα, ένα νέο σύστημα Bretton Woods, σύμφωνα με την παράδοση του Ρούσβελτ.
• 7. Δεδομένης της καταστροφής για δεκαετίες των βιομηχανικών και γεωργικών δυνατοτήτων, ως αποτέλεσμα του μονεταριστικού δόγματος, κάτω από το επίπεδο που απαιτείται για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για το σημερινό παγκόσμιο πληθυσμό των 7 δισεκατομμύριων περίπου, ο στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη, μέσω ενός επιστημονικού οδηγού, της επόμενης, μεγαλύτερης πλατφόρμας οικονομικής ανάπτυξης, όπως ο Lyndon Larouche το διατύπωσε από την άποψη της φυσικής οικονομίας. Ως ιστορικό παράδειγμα, η αύξηση της παραγωγικότητας που επιτεύχθηκε από τον Πρόεδρο John F. Kennedy με το πρόγραμμα Apollo έχει διαρκέσει μέχρι σήμερα.

bueso.de

Read More

Οι συνέπειες της νέας πετρελαϊκής αφθονίας

Του Κώστα Ράπτη

Μέχρι πρότινος η κυρίαρχη συζήτηση σχετικά με το διεθνές ενεργειακό τοπίο αφορούσε το κατά πόσο ο πλανήτης πλησιάζει ή και έφτασε ήδη το σημείο του Peak Oil, πέραν του οποίου η παγκόσμια πετρελαϊκή παραγωγή προορίζεται αναπόφευκτα να βαίνει μειούμενη.

Ωστόσο η ετήσια έκθεση World Energy Outlook που δημοσιοποίησε τη Δευτέρα η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), συνιστά μια δραματική ανατροπή των εκτιμήσεων, οι οποίες, αν επαληθευθούν αναμένεται να έχουν και θεαματικές γεωπολιτικές επιπτώσεις.

Οι νέες τεχνολογίες που επιτρέπουν την εκμετάλλευση των μη συμβατικών υδρογονανθράκων (σχιστολιθικό αέριο, light tight oil) σηματοδοτούν την είσοδο σε μια “εποχή αφθονίας”, ανατρέποντας δυνάμει τους συσχετισμούς εις βάρος των καθιερωμένων “πετρο-κρατών” και των θεσμών τους (ΟΠΕΚ).

Σε αντίθεση μάλιστα με τη διαδεδομένη φιλολογία περί “αμερικανικής παρακμής”, ως υπ΄ αριθμόν ένα επωφελούμενος στο νέο τοπίο προβάλλουν οι ΗΠΑ, οι οποίες (όπως τόνισε ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΙΕΑ Fatih Birol σε συνέντευξη Tύπου τη δευτέρα) προβλέπεται να κατακτήσουν την πρώτη θέση παγκοσμίως στην παραγωγή φυσικού αερίου, ήδη από το 2015, ξεπερνώντας τη Ρωσία, και την πρώτη θέση στην παραγωγή πετρελαίου το 2017, προσπερνώντας την Σαουδική Αραβία.

Οι ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι τώρα καλύπτουν από εισαγωγές το 20% των συνολικών ενεργειακών τους αναγκών, προβλέπεται να έχουν εξασφαλίσει συνολική ενεργειακή αυτάρκεια περί το 2035, ενώ ήδη από το 2030 η Βόρειος Αμερική θα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα πετρελαίου από το 2030.

Οικονομικά, η φθηνότερη παραγωγή ηλεκτρισμού αναμένεται να δώσει στις ΗΠΑ ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ (γεω)πολιτικά των όνειρο των Αμερικανών ιθυνόντων για “ενεργειακή επάρκεια” θα σημάνει την απεξάρτησή τους από τις μοναρχίες του Περσικού Κόλπου. Η στρατηγική δέσμευση των ΗΠΑ στην περιοχή της Μέσης Ανατολής θα έχει εφεξής περισσότερο τον ρόλο του ελέγχου της κυκλοφορίας του πετρελαίου, η οποία πλέον θα ακολουθεί μια διαδρομή αποκλειστικά εντός της Ασίας.

Σύμφωνα, με την ΙΕΑ το 90% της μεσανατολικής πετρελαϊκής παραγωγής αναμένεται το 2035 να κατευθύνεται προς την Άπω Ανατολή, καθώς η αύξηση του κινεζικού ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους αναμένεται να συνεχίσει με ρυθμούς της τάξης του 5,7% ετησίως κατά την περίοδο 2011-2035, και η ζήτηση για πετρέλαιο να αυξηθεί κατά 30%.

Το Ιράκ αναμένεται να πρωταγωνιστήσει καλύπτοντας το 45% αυτής της νέας ζήτησης, εκτοπίζοντας τη Ρωσία από τη δεύτερη θέση των εξαγωγών. Για τον Vladimir Putin η διαφοροποίηση της ρωσικής οικονομίας καθίσταται πλέον επιτακτικό καθήκον στον βαθμό που οι ρωσικές πετρελαϊκές εξαγωγές αναμένεται να παραμείνουν στάσιμες στα 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέχρι το 2020, πέφτοντας σταδιακά στα 9 εκατ. βαρέλια μέχρι το 2035. Σημειώνεται ότι ο ισοσκελισμός του ρωσικού προϋπολογισμού προϋποθέτει ότι η διεθνής τιμή του πετρελαίου κυμαίνεται στα 117 δολάρια ανά βαρέλι.

Ήδη φέτος οι συνολικές επενδύσεις διεθνώς στον ενεργειακό τομέα εκτιμάται ότι θα φθάσουν το 619 δισ. δολάρια, αποτυπώνοντας το μέγεθος του διακυβεύματος, ενώ σε αντίθεση με την συναγερμό που γεννούσε στις ΗΠΑ μόλις το 2006 η απόπειρα εξαγοράς της Unocal από κινεζικά συμφέροντα, οι νέες επενδύσεις στους μη συμβατικούς υδρογονάνθρακες της Βόρειας Αμερικής περιλαμβάνουν και κινεζικά κεφάλαια, καταδεικνύοντας το περισσότερο συνεργατικό πνεύμα που προκαλεί η “εποχή της αφθονίας”.

Νέα “πετρο-κράτη” αναμένεται να αναδυθούν στο προσκήνιο (Ισραήλ, Κύπρος, Αιθιοπία, Κένυα Μοζαμβίκη, Σιέρα Λεόνε. Σομαλία, Τανζανία και Ουγκάντα) ενώ οι “μετοχές” του ΟΠΕΚ αναμένεται να πέσουν, τουλάχιστον μέχρι το 2035, οπότε το μερίδιό του στην παγκόσμια παραγωγή εκτιμάται ότι θα ανέβει και πάλι από το 42% τώρα στο 48%.

capital.gr

Πηγή:www.capital.gr

Read More

Προσομοίωση χρεοκοπίας

Ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας και θερμός υποστηρικτής της ένωσης κ. H. Schmidt, είναι πάρα πολύ σκεπτικός, όσον αφορά το μέλλον της Ευρώπης. «Πιθανότατα βρισκόμαστε στα πρόθυρα μίας κοινωνικής επανάστασης», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Εάν όμως κάνουμε τα σωστά βήματα», συνεχίζει, «τότε ίσως η Ευρώπη, στα επόμενα τέσσερα χρόνια, να αναδυθεί όπως ο Φοίνικας από τις στάχτες». Κάτι ανάλογο ισχύει και για την Ελλάδα, κατά την άποψη μας, η οποία θα μπορούσε πολύ εύκολα να ξεφύγει από την κρίση, εάν έκανε τα σωστά βήματα. 

 

«Η Γερμανία πρέπει να εγκαταλείψει το Ευρώ», ισχυρίζεται ένας οικονομολόγος (S.Homburg) από το Ανόβερο. «Τα δάνεια προς τις ελλειμματικές οικονομίες», τεκμηριώνει τη θέση του, «δεν ωφελούν τις χώρες, αλλά τους δανειστές τους, τους οποίους δεν έχουν κανένα λόγο να ενισχύουν οι Γερμανοί φορολογούμενοι».

 

«Εάν η Γερμανία εκδιωχθεί από την Ευρωζώνη», τονίζει αντίθετα ο G.Soros, «τότε το πρόβλημα της ένωσης θα λυθεί αμέσως. Στην περίπτωση αυτή, το ευρώ θα υποτιμηθεί και ο πληθωρισμός θα αυξηθεί, οπότε η κρίση χρέους και ανταγωνιστικότητας θα αποτελέσει παρελθόν. Δεν μπορεί να υπάρξει νομισματική ένωση, χωρίς μεταφορά χρημάτων από τις πλεονασματικές προς τις ελλειμματικές χώρες της», ολοκληρώνει, εννοώντας την ανάγκη «αμοιβαιοποίησης» του χρέους.

 

«Περιμένουμε ότι η Γερμανία θα πάψει σύντομα να αποτελεί το σίγουρο λιμάνι των επενδυτών», αναφέρει ο διευθυντής της μεγάλης επενδυτικής εταιρείας Pimco. «Εάν επιβιώσει η Ευρωζώνη, τότε η Γερμανία θα υπερχρεωθεί - με τα πακέτα διάσωσης και με τα ευρωομόλογα. Εάν διαλυθεί η Ευρωζώνη, τότε η Γερμανία θα υπερχρεωθεί επίσης, με τα χρήματα που θα πρέπει να διαθέσει για τη διάσωση των τραπεζών της – ενώ η οικονομία της θα έχει μεγάλες απώλειες, λόγω της ύφεσης που θα ακολουθήσει».  

 

«Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι τυλιγμένο στις φλόγες», διαπιστώνει ο πρώην υπουργός εξωτερικών της Γερμανίας J.Fischer συνεχίζοντας «Η Ευρώπη, καθοδηγούμενη από τη Γερμανία, επιλέγει να συνεχίζει ανόητα την προσπάθεια κατάσβεσης της πυρκαγιάς, χρησιμοποιώντας κηροζίνη αντί για νερό». 

 

«Το σύστημα είναι το εξής», αναφέρει ο J.Stieglitz, πρώην οικονομολόγος του ΔΝΤ. «Η ισπανική κυβέρνηση σώζει τις ισπανικές τράπεζες και οι ισπανικές τράπεζες σώζουν την ισπανική κυβέρνηση. Αυτή είναι μία οικονομία Βουντού».

 

«Οι Ευρωπαίοι έχουν ένα κοινό νόμισμα», τον συμπληρώνει ο W.Buffett, «Δεν έχουν όμως ούτε κοινή δημοσιονομική πολιτική, ούτε κοινή κουλτούρα, ούτε κοινές συνθήκες/προϋποθέσεις εργασίας. Θα πρέπει λοιπόν να συνδυάσουν ορισμένα πράγματα μεταξύ τους, εάν δεν θέλουν να καταστραφούν».

 

«Η συμμετοχή της Ελλάδας στο ευρώ ευρίσκεται σε πολύ μεγάλο κίνδυνο», ισχυρίζεται ένας άλλος Αμερικανός οικονομολόγος, ο N.Roubini, ολοκληρώνοντας «Οι πιθανότητες μετάδοσης της κρίσης, στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή περιφέρεια, είναι τεράστιες».

 

«Τυχόν έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα είναι πολύ ακριβή, ενώ θα προκαλέσει χάος», πιστεύει ο γνωστός επενδυτής M. El-Erian. «Εν τούτοις, εμείς πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι».

 

«Η πιθανότερη λύση του προβλήματος της Ελλάδας είναι η εισαγωγή ενός, παράλληλου στο ευρώ, δεύτερου νομίσματος», είναι η άποψη του οικονομολόγου της DeutscheBank, την οποία συmπληρώνει ως εξής ο πρώην  διευθυντής της J.Ackermann «Η έξοδος της Ελλάδας είναι κάτι που δεν πρέπει ούτε καν να σκεφτόμαστε».

 

«Η κρίση χρέους και δανεισμού της Ευρωζώνης πλησιάζει σε ένα κρίσιμο σημείο», διαπιστώνει ο διευθυντής της HSBC, συνεχίζοντας «Η έξοδος της Ελλάδας θα οδηγούσε αμέσως στην ερώτηση, πως και αν θα μπορούσαμε να στηρίξουμε την Ισπανία».

 

«Η επαναφορά της δραχμής στη Ελλάδα, θα ήταν οικονομική αυτοκτονία», είναι η άποψη του διευθυντή της Commerzbank, την οποία συμπληρώνει ως εξής ένα στέλεχος της Allianz: «Όταν μία χώρα δεν έχει την ευκαιρία να βγει από την κρίση με τη βοήθεια της ανάπτυξης, τότε την αποφεύγουμε – αποσύρουμε δηλαδή όλες τις επενδύσεις μας και δεν σκεφτόμαστε καν για καινούργιες».

 

«Θα ήταν επιθυμητό να είχε διώξει η Ευρώπη την Ελλάδα πριν από τρία χρόνια», έχει την άποψη ο Ελβετός χρηματιστής M.Faber ολοκληρώνοντας «Μία τέτοια ενέργεια, θα μας είχε προστατέψει από πολλές επώδυνες καταστάσεις».

 

«Οι συνέπειες τυχόν εξόδου της Ελλάδας δεν θα περιοριζόταν στην ευρωπαϊκή περιφέρεια», τονίζει ο προϊστάμενος της επιτροπής ανατολικών υποθέσεων της Γερμανίας, πρώην γενικός διευθυντής της Metro (Makro) E.Cordes, συνεχίζοντας «Θα επιβάρυνε σε μεγάλο βαθμό ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και τον υπόλοιπο πλανήτη». 

 

«Με το ευρώ δεν θα δουν ποτέ οι Έλληνες μία άσπρη ημέρα», πιστεύει ο εθνικιστής Γερμανός οικονομολόγος H.W.Sinn. «Η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα ήταν το μικρότερο κακό, συγκριτικά με άλλα», συμπεραίνει. 

 

«Ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ», λέει ο γνωστός οικονομολόγος P.Krugman, «θα είχε τρομακτικές συνέπειες. Στις υπόλοιπες χώρες της περιφέρειας θα οδηγούσε σε ένα καταστροφικό bankrun, καθώς επίσης σε μία μαζική εκροή κεφαλαίων».

 

«Δεν μπορώ καν να φανταστώ την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη», τονίζει χαρακτηριστικά ο πρώην διοικητής της ΕΚΤ J.C.Trichtet. «Θα ήταν η χειρότερη δυνατή επιλογή από όλες τις άλλες».  

 

«Ευρώ ή χάος», φαίνεται να πιστεύει η Ελληνική κυβέρνηση. «Ευρώ με κάθε θυσία, με όποια μέτρα λιτότητας ζητηθούν - ακόμη και αν κάτι τέτοιο σημαίνει εκποίηση της δημόσιας περιουσίας, υπερβολική φορολόγηση των πολιτών, εξαθλίωση, φτώχεια ή ολοκληρωτική απώλεια της εθνικής μας κυριαρχίας. Ας ελπίσουμε δε ότι οι εταίροι μας θα φροντίσουν έτσι ώστε, το δηλητήριο να μην είναι ακαριαία θανατηφόρο - συνοδεύοντας το με κάποια μέτρα ανάπτυξης».

 

«Το ευρώ ασφαλώς και δεν είναι φετίχ», αναφέρεται ως η πιθανότερη άποψη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η οποία μάλλον θέλει την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη, παράλληλα με τη διαγραφή του επαχθούς χρέους, ότι και αν αυτό σημαίνει - αφηρημένο, απροσδιόριστο, εφικτό ή ανέφικτο, ουτοπικό ή μη. 

 

«Ευρώ, διαγραφή του επαχθούς χρέους, χαμηλά επιτόκια δανεισμού και εθνική κυριαρχία - καμία δημοσιονομική ή πολιτική ένωση της Ευρωζώνης», είναι η επιθυμία των επομένων, όσο «αιθεροβατούσα» και αν ακούγεται.

 

«Άμεση έξοδος από την Ευρωζώνη, επίσης από την ΕΕ, άρνηση του συνολικού χρέους, λαϊκή κυριαρχία και κλείσιμο (ουσιαστικά) των συνόρων», συμπληρώνει η «αυθεντική» αριστερά, ολοκληρώνοντας το παζλ.   

 

Η ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ

 

Ανεξάρτητα από τις παραπάνω τοποθετήσεις οι οποίες, όσο και αν διαφέρουν μεταξύ τους, έχουν ορισμένα κοινά σημεία, κρίνουμε σκόπιμη την αναφορά μίας ακόμη άποψης – η οποία στηρίζεται σε ένα οικονομικό μοντέλο. Με τη βοήθεια του μοντέλου «προσομοιώθηκε» από ένα γερμανικό ινστιτούτο η τυχόν χρεοκοπία της Ελλάδας - «ατομικά» και μαζί με τα επόμενα «υποψήφια θύματα» του Νότου.   

 

«Τυχόν έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα ήταν πια διαχειρίσιμη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εισαγωγή του γερμανικού ινστιτούτου, η οποία ουσιαστικά τεκμηριώνει τα τεράστια διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας το 2010 – όταν οδηγήθηκε, χωρίς κανέναν απολύτως οικονομικό λόγο, στα νύχια του ΔΝΤ.

 

Ο Πίνακας Ι που ακολουθεί, στο οποίο αναγράφεται το κόστος εξόδου μίας χώρας (δύο, τριών και τεσσάρων μαζί) για τη Γερμανία, είναι χαρακτηριστικός:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Κόστος Γερμανίας, σε περίπτωση εξόδου του Νότου από το Ευρώ - σε δις € 

 

Χώρα	Χαμένη ανάπτυξη	**Χαμένες απαιτήσεις
Ελλάδα	73	64
Ελλάδα και Πορτογαλία	225	99
Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία	850	266
Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία	1.707	455

* Χαμένη ανάπτυξη συνολικά για τα έτη 2013 - 2020

** Δημόσιες και ιδιωτικές

Πηγή: Bertelsmann-Stiftung

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Στον επόμενο Πίνακα ΙΙ τώρα φαίνονται οι επιπτώσεις, όσον αφορά τις 42 οικονομίες που συμπεριλήφθηκαν στη μελάτη - οικονομίες οι οποίες παράγουν περισσότερο από το 90% του παγκοσμίου ΑΕΠ:  

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Επιπτώσεις στο ΑΕΠ των 42 σημαντικότερων οικονομιών για τα έτη 2013 έως 2020 σε δις €, χαμένες απαιτήσεις (ζημίες) ως προς το ΑΕΠ

 

Χώρα	Απώλειες σε ΑΕΠ	ΑΠΏΛΕΙΕΣ/ΑΕΠ
Ελλάδα	674	-1,7%
Ελλάδα και Πορτογαλία	2.377	-6,1%
Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία	7.897	-20,3%
Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία	17.157	-44,0%

Σημείωση: H «υπόθεση εργασίας» των ερευνητών ήταν ότι, οι χώρες που θα εξέρχονταν θα διέγραφαν το 60% των χρεών τους

Πηγή: Bertelsmann-Stiftung

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Η Ελλάδα, πάντοτε κατά το ινστιτούτο, θα ερχόταν αντιμέτωπη με ζημίες ίσες με το 94% του ΑΕΠ της - γεγονός που θα έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη από όλους αυτούς στην πατρίδα μας, οι οποίοι «συνηγορούν» υπέρ της εξόδου της από την Ευρωζώνη. 

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright)

Αθήνα, 11. Νοεμβρίου 2012

viliardos@kbanalysis.com     

Facebook   Twitter  Linked in

 

Read More